بازتاب عاشورا در شعر فارسی


یادداشت از استاد حسن امین.

استاد حسن امین در ویژه برنامه «شعر عاشورا» درباره بازتاب واقعه عاشورا در شعر و ادب فارسی گفت.

بازتاب عاشورا در شعر فارسی

دیدارنیوزبه گزارش روابط عمومی بنیاد بین المللی سبزمنش در سوخون گستران، کانون آرامش ادبی با همکاری سرای محله هفت حوض نارمک در ۲۰ مرداد ۱۴۰۱ ویژه برنامه ای با موضوع آیین/شعر عاشورایی برگزار کرد. سخنران اصلی این برنامه پروفسور سید حسن امین، فیلسوف، حقوقدان، نویسنده، استاد بازنشسته دانشگاه گلاسکو کالدونین و دبیرکل تحقیقات علمی بنیاد بین المللی سبزمانیش بود که به تشریح مفصل شعر و جایگاه آن در عرصه بزرگان پرداخت. تمدن فرهنگی ایران یا ایران و انواع آن و انواع و اقسام اشعار نظاره گر، آرمان گرایانه، مذهبی و آیینی گفت و سرانجام عاشورا یک تقسیم بندی منطقی دقیق دارد.
یکی از بارزترین ویژگی های این همایش حضور پررنگ زنان و تکیه بر حقوق زنان به دلایل زیر بود:
ابتدا دبیر کانون آرامش ادبی خانم صغری دلداد بارانی و مدیر منطقه هفت حوض نارمک خانم سهیلا افشار از بانوان تحصیلکرده و فعال فرهنگی و اجتماعی ساکن شرق تهران بودند.
ثانیاً در این برنامه علیرغم حضور اساتید و شاعران مشهور، بانوان زیادی اشعار خود را از جمله خانم صبا کاشانی در شعر کلاسیک و خانم بطول قلمی (نکو) به سبک نو عاشورایی قرائت کردند. و دو تا از بانوهای کوچکتر که شعر آیینی و عاشورا نداشتند می توانستند قصیده های خود را خوب و با اطمینان بخوانند.
سوم، پروفسور امین، رکورددار اهدای کتاب در ایران، مجموعاً سی جلد از کتاب «آشنایی با فرهنگ ایران» را از دایره المعارف ایران شناسی آورد تا به حاضران در این ویژه برنامه تالیفی اهدا شود. نوشته دکتر یو گی لی بانوی پرچم ایران. او اهل چین است و رئیس گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مطالعات خارجی پکن جمهوری خلق چین با دو مقدمه توسط استاد حسن امین، رئیس دایره المعارف ایران شناسی و دکتر غلامرضا نوشته شده است. ستوده، معاونت لغت نامه دهخدا.
رابعاً استاد امین تأکید کردند که کتب اهدایی ایشان ابتدا بر اساس ایجاب در اختیار زنان قرار گیرد و اگر بیشتر بود، مازاد زنان به مردان داده شود.
در این همایش ادبی، پیش از سخنرانی استاد امین، شاعران برجسته کشورمان از جمله دکتر دفریزا کاظمی، استاد دانشگاه چمران اهواز به ارائه آثار خود در شعر عاشورایی پرداختند. دکتر کاظمی غزل خواندن و فصلی در حال اجرا در ژانر شعر عاشورایی بود که با استقبال خوب حاضران مواجه شد. ایشان ضمن ابراز خوشحالی از حضور استاد امین، رباعی زیر را که در شورا سروده و خطاب استاد بود به ایشان تقدیم کرد: ای حاصل جمع علم و وسواس.
از این طریق به حساب من دسترسی پیدا می کنید
تقسیم شما مساوی است با عشق
روحی پاک که از زیبایی می تپد

پس از دکتر کاظمی نوبت به شعرخوانی دکتر علی مظفر رسید و به دلیل تأخیر وی از استاد سید ابوالقاسم میرمحمدی میگونی متخلص به شهاب (متولد ۱۳۳۷) به شعرخوانی دعوت شد.
انتشارات فرادید مجموعه اشعار میرمحمدی میگونی را با عنوان «گیلگشت خیال» بهار ۱۴۰۱ با مقدمه ای از استاد امین به سرپرستی کاظم جیرودی شاعر و نویسنده معاصر، مدیر انجمن شمیرانی منتشر کرد. صفحه هجده استاد امین مورد تجلیل و قدردانی قرار گرفت، لذا استاد امین پیش از خواندن شعر خود، «افتخار ایران، امید ایران و امید ایران» را خواند و سپس به مناسبت گردهمایی، شعری سنگین و دلنشین از نوع آیین و عاشورا از دفتر، اشعار خود را برای حاضران خواند. از دیگر شاعران معاصری که اشعار آیینی خود را خوانده اند، محمد مهدی آقاسی، برادر بزرگ شاعر نامدار و نامدار آیینی ایران، توسط محمدرضا آقاسی (سراینده «شیعه نامه» از شاگردان مهرداد اوستا و یوسف علی میرشکاک ذکر شده است. ) که اجرای خوب آن با صدای رسا ذکر شده است.
سپس محمد الجدی شاعر و غزلسرای جوان معاصر که میزبانی این همایش ادبی موفق را برعهده داشت، از استاد امین برای سخنرانی دعوت به عمل آورد و استاد امین در سخنان علمی خود چنین گفت:
شعر هنر ملی ماست و چه تعریف منطقی «کلمه خیالی» و چه تعریف ادبی «کلمه موزون» از نظر فرم و محتوا انواع و اقسام مختلفی دارد. حالا یکی از این تقسیم بندی ها بر اساس همین «تقسیم» است که یا شعر تکلیفی دارد یا هنر برای هنر است. در مورد شعر تعهد، یا غیر مذهبی است یا ایدئولوژیک، مانند سوسیالیست و اومانیستی، مانند اشعار ابوالقاسم متکلم، یا اشعاری که در مجله شیلنگر تهران یا مجله آهنگر چاپ شده است. لندن برای اعضای حزب توده. ، با محوریت اندیشه های مارکسیسم-لنینیسم، یا مذهبی است، مانند زرتشت گاتا یا مزامیر. مانی در ادبیات کهن ایران یا شعر در سایر ادیان بشری (مانند داستان یوسف و بلوار در بودیسم) یا ادیان الهی (مانند داستان یوسف و زلیخا).
اکنون در روایات ادیان ابراهیمی، اشعار زیادی به زبان های مختلف از جمله عبری، لاتین و اروپایی درباره ادیان اسلامی و مسیحی داریم. حتی در فارسی مسیحیان، مسیحیان و مسلمانان ایرانی بر اساس آموزه ها و سنت های ادیان ابراهیمی قبل از اسلام اشعاری سروده اند که شعر ترسایی خاقانی نمونه بارز آن است و دکتر قمر آریان «چهره مسیح به زبان فارسی» را برگزیده است. ادبیات» به عنوان پایان نامه دکتری او.
در حوزه اسلام از زمان حیات پیامبر اکرم(ص)، شعر به زبان عربی در مدح رسول فتح مکه با شعر مغز ابن مالک و سپس در مدح خلفا و پیشوایان آغاز شد. اسلام آغاز شد. در روایات شیعه، فرزدق اشعاری در مدح سروده است، اما سجاد، کمیت اسدی و سید حمیری در مدح امام صادق و ابونواز و دبل در مدح امام رضا(ع) سروده اند.
اهل سنت در زبان فارسی فضایل خلفا و شیعیان، آیات اهل بیت را می خواندند.
شعر آیینی شیعی یا شعر حماسی با محوریت امام علی، مانند: الدینمه، خوارانه و مختارنامه، یا مصیبت با محوریت مصائب امام حسین، مانند گنجینه اسرار عمان السمان، کره اسرار صفی علیشاه یا داوین جوهری و جودی.
امین افزود که بر حدود ده دفتر شعر مذهبی مقدمه نوشتم که اولین آنها «جنافشانی از مدینه تا شام» مجموعه اشعار مذهبی فارسی و ترکی مرات ابهری است که توسط انتشارات آورنیش در سال ۱۳۸۲ منتشر شده است. اشعار آئینی دکتر نصرت الله قاسمی، مشاور وزیر در کابینه، دکتر منوچهر اقبال، دبیرکل حزب میلیون و از بزرگان علم، ادب و سیاست در دوران پهلوی. از جمله این کتاب ها مجموعه اشعار شادروان حاجی علی آهی، رئیس انجمن ماداگان و بنیاد دبل است که به درخواست فرزند ایشان العلمی به یاد استاد حسین آهی و شعر دیگر مقدمه ای بر آن نوشتم. ، کوثر اثر محمدقلی نیاز (کوتسار) که مقدمه آن به درخواست ناشر (مهندس محسن مکانی، مدیر انتشارات بعثه یادگار، فخرالدین حجازی، مبلغ دینی و اولین نماینده تهران در دوره اول ۱۳۹۸) نوشته شده است. دوران). انتخابات مجلس شورا) و بایمردی الحاجی آقا علیرضا نیادی، مدیر مدرسه الذکرین.