آلودگی هوا؛ تداوم بی توجهی شهرداری یا دولت؟


آلودگی مداوم هوا  ادامه بی کفایتی شهرداری یا دولت؟

دیدارنیوز – نسرین نیکنام: در روزهای اخیر یکی از اخباری که مدام در صدر خبرگزاری ها و سایت های خبری قرار گرفته، افزایش شاخص آلودگی هوا و به دنبال آن تعطیلی مدارس ابتدایی بوده است، معضلی تکراری که بیش از آنکه کمکی باشد، یک مشکل نظافتی است. برای حل مشکل آلودگی از این رو در دیدار با بهزاد عشقجی، عضو سابق کارگروه ملی آلودگی هوا، به بررسی علل این معضل پرداخت.

عشقجی می بیند: متاسفانه با همه آسیب ها هر روز بر آثار زیانبار و حساسیت های آلودگی هوا افزوده می شود و هیچ اقدام خاصی برای تغییر وضعیت انجام نمی شود.

وی با اشاره به اینکه مطلقا هیچ کاری برای بهبود کیفیت هوا انجام نمی شود و این جای تعجب دارد، می گوید: سوال مردم همین است که دولت فقط شفاهی اعلام می کند که اولویت ما حل معضل آلودگی هوا است و جلسات مختلف برگزار می کند و کار می کند. گروه ها، اما چرا در حال حاضر هیچ نتیجه ای حاصل نشده است؟

وی با تاکید بر اینکه این امر در اولویت دولت ها قرار دارد و به نظر می رسد آلودگی هوا همچنان در اولویت قرار نگرفته و مکان مهمی برای تصمیم گیران نیست، افزود: مشکلات و معضلات اقتصادی کشور عامل آن شده است. بودجه مورد نیاز برای اجرای قانون هوای پاک و تخصیص و به تعویق نیفتاده است.

این کارشناس و پژوهشگر آلودگی هوا ادامه می دهد: اگر اولویت حل آلودگی هوا باشد بودجه تامین می شود همانطور که برای بسیاری از طرح ها و پروژه هایی که اولویت ندارند و حتی در قانون بودجه هم بودجه در نظر گرفته شده است. سال ۱۴۰۱ چون این بودجه را هم اختصاص می دهند.

به گفته این عضو سابق کارگروه ملی آلودگی هوا، اگر آلودگی هوا جایی برای مسئولان داشته باشد، می توانند این اعتبارات را کاهش داده و به مبارزه با آلودگی هوا اختصاص دهند. درست است، این باید اتفاق بیفتد زیرا تامین سلامت مردم باید در اولویت مسئولان باشد و از آنجایی که آلودگی هوا بر سلامت مردم تاثیر می گذارد، بدیهی است که باید فکری به حال آن کنیم.

آن‌طور که این کارشناس توضیح می‌دهد: شاید دلیل اولویت ندادن به این معضل غیرمستقیم بودن آسیب‌های این بحران باشد، در حالی که آسیب‌های ناشی از وخامت سلامت، مرگ و میر و تعطیلی به صورت غیرمستقیم وارد کشور می‌شود. بنابراین برخی از مردم اهمیت آن را درک نمی کنند.

تعطیلی مدارس ثبت شده در آیین نامه

اقداماتی مانند بستن مدارس و ادارات در مقررات اضطراری آلودگی هوا مشخص شده است. این آیین نامه که بر اساس تبصره ۳ ماده ۳ قانون هوای پاک تصویب شد، مقرر می دارد در صورت بروز آلودگی هوا با توجه به شدت آلودگی چه اقداماتی برای حفظ سلامت شهروندان و مدیریت بحران انجام شود. ; بنابراین، این نوع اقدامات به هیچ وجه راه حلی برای کاهش آلودگی هوا نیست، بلکه تنها برای مدیریت بحران آلودگی هوا و ایجاد شرایطی برای حداقل آسیب به سلامت مردم در اثر آلودگی هوا تدوین شده است.

عشقی می‌گوید وقتی شرایط اضطراری آلودگی هوا رخ می‌دهد، ما به وظایف خود در کاهش آلودگی هوا عمل نکرده‌ایم. در این راستا برخی تعطیلی مدارس را جایگزین نیروی انتظامی می دانند در حالی که این اقدامات تاثیر بلندمدتی در رفع معضل آلودگی هوا ندارد. حال باید از مسئولانی که بین اجرای قانون و قرنطینه یکی را انتخاب می کنند پرسید، آیا هزینه اجرای قانون بیشتر است یا آسیب ناشی از قرنطینه و به خطر افتادن سلامت مردم؟

آلودگی مداوم هوا  ادامه بی کفایتی شهرداری یا دولت؟

این کارشناس معتقد است: وزارت بهداشت که مسئولیت سلامت جامعه را بر عهده دارد گزارش می دهد که آلودگی هوا سالانه حدود ۸.۲ میلیارد دلار از نظر مرگ و میر زودرس به کشور آسیب می زند. این را در کنار سایر آسیب‌های ناشی از معامله‌های بهداشت عمومی و همچنین آسیب‌های ناشی از قرنطینه قرار دهید. از سوی دیگر مرکز پژوهش های مجلس گزارش داد که دولت می تواند با بودجه تقریبی ۵۰ هزار میلیارد تومان یعنی کمتر از ۲ میلیارد دلار مشکل آلودگی هوا را حل کند. خب با این اوصاف کدام را انتخاب کنم؟ تعطیلی یا اجرای قانون؟ پاسخ روشن است.

این عضو سابق کارگروه ملی آلودگی هوا بیان می کند: اکثر اقدامات مربوط به کاهش آلودگی هوا بین یک یا چند دستگاه مشترک است. به عنوان مثال ممکن است خیلی ها فکر کنند که نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی بر عهده شهرداری است در حالی که طبق قانون نیمی از پول اتوبوس را دولت باید پرداخت کند. بنابراین اجرای نشدن درصد زیادی از قانون هوای پاک بر عهده بسیاری از سازمان هاست. اقدامات مهمی مانند تکمیل ناوگان عمومی، اسقاط خودروهای فرسوده، مدیریت تردد، الزام به اخذ معاینه فنی و … در همکاری دوجانبه دولت و شهرداری که در هر کدام تا حدودی سهل انگاری شده است، اجرا شود.

در مجموع می توان گفت کوتاهی دولت در اجرای قانون هوای پاک بیشتر از ناکامی شهرداری ها بوده است. در طول سال های گذشته، دولت برای تامین بودجه برای اجرای قانون هوای پاک کم کاری کرده است. وی همچنین نتوانسته هماهنگی لازم را بین نهادهای مختلف برای انجام وظایف قانونی ایجاد کند.